Strefa ruchu

W ostatnim artykule poruszyłem kwestie związane z podstawami prawnymi organizacji ruchu nie tylko w kontekście samych obiektów handlowych, ale ogólnie zasad ruchu drogowego, wymagań w zakresie oznakowania oraz ewentualnych skutków dla zarządcy drogi za nieprawidłowe oznakowanie.
Dziś chciałbym przybliżyć nieco kwestie „zdefiniowania” drogi, placu, parkingu wokół obiektów handlowych. Jest to szczególnie istotne w kontekście współpracy ze służbami odpowiedzialnymi za porządek i bezpieczeństwo w ruchu drogowym.

Podstawy
W połowie roku 2011 dokonała się zmiana (ostateczna) w zakresie wprowadzenia tzw. strefy ruchu. Dokonała, bo w końcu doczekaliśmy się aktu wykonawczego określającego wzór znaków D-52 – strefa ruchu i D-53 – odwołujący strefę ruchu. Była to bardzo istotna zmiana w zakresie oznakowania placów przy głównie przy centrach handlowych, które do tej pory oznakowane były jako drogi wewnętrzne. Niestety, na nich często służby odmawiały podjęcia interwencji zgodnie z przepisami prawa o ruchu drogowym, Kodeksu Wykroczeń, czy nawet w skrajnych przypadkach – Kodeksu Karnego.

Wielu zarządców dość kuriozalnie potrafiła oznakować teren znakami „strefa zamieszkania” – D-40 i D-41 (odwołanie), co było jakimś pośrednim wyjściem, jednak nie do końca prawidłowym, nie do końca zamierzonym, a dodatkowo było dość ciekawe w połączeniu z innymi znakami ustawionymi na terenie.
Ale kilka ciekawych przypadków z audytów bezpieczeństwa na sam koniec. Warto się najpierw zastanowić, co oznacza termin strefa ruchu:

strefa ruchu — obszar obejmujący co najmniej jedną drogę wewnętrzną, na który wjazdy i wyjazdy oznaczone są odpowiednimi znakami drogowymi;

Jak widać mamy tutaj trzy łączne wymagania do zaistnienia (ustanowienia) strefy ruchu:
• Oznakowanie wjazdu
• Oznakowanie wyjazdu
• Droga wewnętrzna (co najmniej jedna).

Nieco problemu w poruszaniu się po naszych przepisach stanowi ich nadmiar i czasem wyłączenie zakresu regulowanej materii do innych przepisów (zgodnie z zasadami techniki prawodawczej) – i tak jest przy definicji drogi wewnętrznej. Prawo o ruchu drogowym, które określa zasady poruszania się na drogach, nie jest przepisem określającym kategorie rodzaje dróg. Przepisem właściwym w tym zakresie jest Ustawa o drogach publicznych (Dz.U. z 2013 poz. 260). I właśnie w tej ustawie znajdziemy definicję drogi wewnętrznej.

Art. 8. ust. 1 Drogi, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym tych dróg są drogami wewnętrznymi.

Definicja jest dość prosta, natomiast nieco dyskusji wśród specjalistów od bezpieczeństwa (nie tylko w ruchu drogowym) powoduje określenie „publiczne”. Czy to droga, czy to miejsce. Sama droga wewnętrzna jak widać jest regulowana w ustawie o drogach PUBLICZNYCH. A więc z jednej strony mamy do czynienia z własnością prywatną, z drugiej strony – miejscem publicznym. W dzisiejszym artykule nie rozwinę zbyt mocno tej tematyki, bo jest to materiał na co najmniej jeden duży artykuł. Warto jednak przyjąć, że prawo własności nie definiuje „publiczności” miejsca lub drogi. Oznacza to, że nasza nieruchomość może nosić cechy miejsca publicznego (i jako takim być, mimo braku precyzyjnej definicji) a to oznacza, że musimy spełnić co do tego terenu wymagania określane w różnych przepisach właśnie dla miejsc publicznych. Jest to z jednej strony dość istotny problem natomiast z drugiej daje nam sporo możliwości korzystania ze służb bezpieczeństwa i porządku… publicznego. Innymi słowy, w całkowicie prywatnej własności, która nie nosi cech miejsca publicznego wiele problemów jest co do zasady rozstrzygane na drodze postępowań cywilnych. Nadanie statusu miejsca „publicznego” daje nam możliwość korzystania z wielu regulacji, w tym przepisów karnych w celu utrzymania porządku i bezpieczeństwa i co najważniejsze, nie musimy w tym zakresie korzystać tylko z naszych własnych zasobów.

Wróćmy do tematyki strefy ruchu. Jak widać musimy najpierw określić, czy obszar, który chcemy objąć strefą ruchu wypełnia definicję dla drogi wewnętrznej. Jeśli tak, zostaje nam kwestia oznakowania. Na początek są to znaki D-52 i D-53. Ale nie tylko. Pamiętajmy o pozostałych, o których pisałem w poprzednim artykule. Całe duże rozporządzenie pomoże nam w określeniu organizacji ruchu. A potem… egzekwujmy.

Kilka ciekawostek z audytów dotyczących oznakowania strefą zamieszkania
W trakcie audytów bezpieczeństwa obiektów handlowych (organizacja ruchu jest jednym z elementów audytu), spotykam czasem dość „ciekawe” rozwiązania głównie polegające na oznakowaniu znakiem „strefa zamieszkania”. Poniżej kilka z nich:

Strefa zamieszkania i brak wyznaczonych miejsc.
Wjazd na teren przyległy co centrum handlowego oznaczony został znakiem D-40. A następnie zarządca „zapomniał” o prawidłowym wyznaczeniu miejsc do parkowania. Zostały one oznaczone wzorem z kostki brukowej, co już pisałem że jest nieprawidłowe (znaki poziomie, czyli linie muszą być wykonane kolorem białym – stałe lub żółtym – tymczasowe). A dlaczego to oznakowanie jest takie ważne? Otóż w strefie zamieszkania wolno parkować TYLKO W MIEJSCACH WYZNACZONYCH. Podstawa to Prawo o ruchu drogowym:

Art. 49. 2. Zabrania się postoju pojazdu:
(…)

4) w strefie zamieszkania w innym miejscu niż wyznaczone w tym celu;

Innymi słowy zarządca zapraszał wszystkich do swojego centrum handlowego, ale chyba… pieszo.

Strefa zamieszkania i nakazy i zakazy dla pieszych
W jednym z obiektów zarządca ustawił sobie znak „strefa zamieszkania” i … wyznaczył ciągi piesze namalowane zieloną farbą. A następnie określił, że pieszy ma się tak poruszać. Cóż, problem w tym że pieszy w strefie zamieszkania ma pierwszeństwo i może chodzić gdzie i jak tylko mu się chce. Mówi o tym ponownie – Prawo o ruchu drogowym. Zacytuję całość artykułu 11 bo jest niebywale ciekawy w tym kontekście:

Art. 11. 1. Pieszy jest obowiązany korzystać z chodnika lub drogi dla pieszych, a w razie ich braku — z pobocza. Jeżeli nie ma pobocza lub czasowo nie można z niego korzystać, pieszy może korzystać z jezdni, pod warunkiem zajmowania miejsca jak najbliżej jej krawędzi i ustępowania miejsca nadjeżdżającemu pojazdowi.
2. Pieszy idący po poboczu lub jezdni jest obowiązany iść lewą stroną drogi.
3. Piesi idący jezdnią są obowiązani iść jeden za drugim. Na drodze o małym ruchu, w warunkach dobrej widoczności, dwóch pieszych może iść obok siebie.
4. Korzystanie przez pieszego z drogi dla rowerów jest dozwolone tylko w razie braku chodnika lub pobocza albo niemożności korzystania z nich. Pieszy, z wyjątkiem osoby niepełnosprawnej, korzystając z tej drogi, jest obowiązany ustąpić miejsca rowerowi.
5. Przepisów ust. 1-4 nie stosuje się w strefie zamieszkania. W strefie tej pieszy korzysta z całej szerokości drogi i ma pierwszeństwo przed pojazdem.

Pamiętajmy o zasadach dotyczących ważności aktów prawnych. Nie można zapisu ustawy wyłączyć regulacją na poziomie regulaminu. Co oznacza, że oznakowanie było nieprawidłowe, a pieszy, który zna przepisy mógł być narażony na niebezpieczeństwo potrącenia przez pojazd, w związku z pozostałym oznakowaniem drogi. 

Jak widać na tych dwóch przypadkach, nie warto stosować rozwiązań dedykowanych co do zasady osiedlom mieszkaniowym, bo to nie ten typ obiektu. Prawo o ruchu drogowym ma obecnie wystarczające regulacje do tego, aby prawidłowo oznakować swój obiekt.

---

Grzegorz Krzemiński | World Sec Info LTD

Czytany 1959 razy
Oceń ten artykuł
(9 głosów)
Grzegorz Krzemiński

Audytor wiodący systemów zarządzania bezpieczeństwem

specjalista

Wszelkie prawa zastrzeżone! Kopiowanie, powielanie i wykorzystywanie części lub całości artykułu bez zgody Redakcji BH zabronione.

Strona: www.ibii.pl
Zaloguj się, by skomentować

Obserwuj nas

Wydarzenia

Ankiety BH