Ujęcie obywatelskie

Niedawno odnosiliśmy się do podstawy ujęcia na obiektach handlowych, w której występują pracownicy sklepu, jako „interweniujący”. Warto podać nieco podstaw prawnych związanych z tzw. ujęciem obywatelskim, bo to na tej podstawie dokonywane jest ujęcie sprawcy kradzieży czy dewastacji.

Na początek podstawy

Ujęcie obywatelskie określone zostało w Kodeksie Postępowania Karnego (KPK) w art. 243:
Art. 243. § 1. Każdy ma prawo ująć osobę na gorącym uczynku przestępstwa lub w pościgu podjętym bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa, jeżeli zachodzi obawa ukrycia się tej osoby lub nie można ustalić jej tożsamości.
§ 2. Osobę ujętą należy niezwłocznie oddać w ręce Policji.

Bardzo istotne jest zrozumienie tzw. przesłanek do zastosowania procedury ujęcia. Są dwie:
Pierwsza – osoba musi być ujęta na gorącym uczynku lub w pościgu bezpośrednio po popełnieniu czynu. Czyli z tego konkretnego przepisu trudno będzie nam skorzystać, w sytuacji, gdy podejrzana osoba pojawi się na sklepie np. 3 miesiące później. Nie ma bezpośredniego związku z popełnionym czynem i można narazić się na odpowiedzialność karną za ograniczenie wolności.
Druga – musimy mieć obawę ukrycia się osoby lub nie znamy jej tożsamości. Należy zwrócić uwagę szczególnie na drugą część – nie można ustalić tożsamości. W wielu mniejszych placówkach handlowych klienci są znani, nawet z imienia i nazwiska. A więc w przypadku gdy kradzieży bądź dewastacji dokonała osoba znana nam, możemy również mieć problem z odpowiedzialnością za ograniczenie wolności.
Co najważniejsze – OBIE PRZESŁANKI MUSZĄ BYĆ SPEŁNIONE ŁĄCZNIE. Nie jest dopuszczalne działanie w którym tylko jedna z nich jest spełniona – a więc np. znana osoba kradnie, albo nieznana osoba przychodzi jakiś czas po popełnieniu czynu.

Kradzież jako czyn przepołowiony
Czynami przepołowionymi nazywane są w prawie karnym takie czyny, które w przypadku mniejszej szkodliwości stanowią wykroczenia (a więc te o mniejszej szkodliwości społecznej), a przy większej – przestępstwa. Tak samo jest z kradzieżą, która do wartości ¼ najniższej krajowej stanowi wykroczenie, a powyżej przestępstwo. Ujęcie obywatelskie jest opisane w Kodeksie Postępowania Karnego – a co w sytuacji wykroczenia, czyli kradzieży mniejszej wartości?

Z pomocą przychodzi nam drugi Kodeks – Kodeks Postępowania w Sprawach o Wykroczenia (KPOW). Art. 45 § 2 mówi:
Art. 45. § 2. Art. 243 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.
Niemniej warto zawsze mieć nieco dystansu do podejmowanych interwencji, bo nierzadko może się okazać, że osoba dokonująca czynu zabronionego, np. kradzieży jest dużo lepiej „przygotowana” w obszarze przepisów prawa i może wykorzystać niuanse i kruczki prawne.

Czytany 12491 razy
Oceń ten artykuł
(13 głosów)
Dział: Wiedza
Grzegorz Krzemiński

Audytor wiodący systemów zarządzania bezpieczeństwem

specjalista

Wszelkie prawa zastrzeżone! Kopiowanie, powielanie i wykorzystywanie części lub całości artykułu bez zgody Redakcji BH zabronione.

Strona: www.ibii.pl
Zaloguj się, by skomentować

Obserwuj nas

Wydarzenia

Ankiety BH